تركى شهره است ، توان دانست كه در آن هنگام تركان كتاب را نفيس‌ترين كار چاپخانهء ابراهيم متفرّقه مىدانسته‌اند . 147 نسخه‌هاى اين چاپ بسيار كمياب است و خوشبختانه يك نسخه از آن در مؤسّسهء مطالعات شرقى ما هست . چاپ مذكور كه تا به روزگار ما منبع اساسى دانشوران اروپا در همهء تحقيقات مربوط به جهان‌نما بود ، فقط گوشه‌اى از كتاب حاجى خليفه را نشان مىدهد ولى وافى به مقصود نيست ، و براى تحقيق دربارهء كتاب مىبايد از نسخه‌هاى موجود در استانبول كه هنوز كاملا مطالعه نشده كمك گرفت . 148 در قرن هجدهم و آغاز قرن نوزدهم قسمتهايى از متن چاپى ترجمه شد و چاپ كامل آن به وسيلهء تركشناس بزرگ سوئدى ، نوربرگ ( 1747 - 1826 ) ، انجام گرفت كه كار خويش را از سال 1784 آغاز كرد و دو جلد ترجمهء لاتينى را به سال 1818 تقريبا در هزار و دويست صفحه انتشار داد ، كه فقط ترجمهء متن كتاب است ، يعنى مقدّمه را ندارد . جلد اوّل ترجمه از ژاپن و جلد دوّم با عراق آغاز مىشود . 149 كتاب نوربرگ نسبت به دوران انتشار اهميت داشت ، ولى به دوران ما ارزش چندان ندارد . به هر حال مطالعهء جهان نما از نيمهء قرن نوزدهم متوقّف شد ، زيرا محقّقان به مطالعهء نوشته‌هاى جغرافيايى دورانهاى پيشتر پرداختند . ولى در دههء سوّم قرن بيستم با تحقيقات تشنر توجّه بدان تجديد شد ؛ وى در ضمن تحقيقات پيرامون كتاب محمّد عاشق بسيارى مسائل مربوط به متن كتاب حاجى خليفه را مطرح كرد و به حل آن پرداخت . هنوز هم تحقيقات تشنر آخرين مطالعاتى است كه پيرامون جهان‌نما صورت گرفته است . كتاب چهارم حاجى خليفه كه از لحاظ جغرافيايى مورد توجّه ماست ، مربوط به رشتهء جغرافياى دريانوردى است كه تركان دربارهء آن كارهاى جالب انجام داده‌اند . شكستهاى پادگان عثمانى به دوران حاجى خليفه وى را سخت غمگين كرده بود و لازم مىديد كه گذشتهء درخشان تركان را به يادشان بيارد ، و در اين زمينه كتابى بزرگ به وجود آورد كه در نوامبر سال 1656 / 1067 ه . به سر رسيد و عنوان آن تحفة الكبار فى اسفار البحار است . 150 كتاب يك اثر تاريخى است ، ولى با جغرافيا رابطهء نزديك دارد ، داراى دو قسمت نامتجانس است كه قسمت بزرگتر هفت فصل دارد و از تاريخ و فتوحات ناوگان قديم سخن مىكند و به جنگهاى تركان با و نيز و جنووا و ديگر دولتهاى مسيحى اهميت خاص مىدهد و هم از جنگهاى تركان در بحر اسود و درياى سرخ و خليج فارس و اقيانوس هند بتفصيل سخن مىكند . مطلب به صورت سرگذشت فرماندهان بزرگ ناوگان به ترتيب زمانى عرضه مىشود و دريا سالاران عثمانى كه ورقى افتخار آميز به تاريخ پيكارهاى دريايى آن روز افزوده و به دنياى افسانه‌ها پيوسته‌اند ، از خير الدّين بارباروسا و عروج تا كمال پاشا كه سابقا او را شناخته‌ايم ، از جلو چشم مىگذرند ،